ARYJCZYCY

Aryjczycy inaczej Indoeuropejczycy w VI tysiącleciu pne. zamieszkiwali Azję Środkową lub Europę Wschodnią, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Europy, Iranu i Indii.


Już w XVIII wieku językoznawcy zwrócili uwagę na pokrewieństwo języków Słowiańskich z językami Romańskimi, Germańskimi, Bałtyjskimi, Celtyckimi, Irańskimi, czy sanskrytem. Naukowo problem ten zbadał i ujął systemowo profesor literatury orientalnej w Berlinie, Franciszek Bopp. Dowiódł on, że języki słowiańskie należą do języków powstałych ze wspólnego prajęzyka, nazwanego przez niego „Indoeuropejskim”, czyli Aryjskim. Oznaczało to, że zarówno Słowianie, jak też Romanie, Germanie, Bałtowie, Celtowie, ludy Indoirańskie i inne należące do tej rodziny językowej, tworzyły przed kilkoma tysiącami lat jeden wielki naród, mówiący jednym językiem. W nauce przyjęto nazwę „Indoeuropejski” lub „Aryjski”, od jego starożytnej nazwy ARJA, wymienionej w indyjskiej Wedzie.

Pierwotne terytoria.
Na temat najdawniejszych siedzib Aryjczków sformułowano wiele hipotez, często sobie przeciwnych. Jedni umieszczali je w środkowej Europie, inni na południu tego kontynentu, jeszcze inni na stepach nadwłożańskich lub w centralnej Azji. Za azjatycką lokalizacją praojczyzny Indoeuropejczyków przemawiał fakt, że wszystkie te ludy, zamieszkujące obecnie Europę przywędrowały tu w okresie od ok. 2000 r. pne. do ok. 450 r. ne. z zewnątrz, a więc z jedynego możliwego kierunku- wschodniego. Stwierdzono także, że w starożytności obszar Azji centralnej był zamieszkały przez ludy odmiany białej i dopiero w pierwszych wiekach ne. został opanowany przez ludy odmiany żółtej. Opanowując nowe obszary, ludy Aryjskie na podłożu kultur ludów podbitych tworzyły nowe kultury, jak np. kulturę jamową katakumbową i zrębową we wschodniej Europie, kulturę ceramiki sznurowej w środkowej i północnej Europie, kulturę afanasiewską, karasucką i tagarską w południowej Syberii i na Ałtaju, kultury Indoirańskie, kulturę Hetycką w Azji Mniejszej. Jak wykazały badania dzięki bardziej umiarkowanemu klimatowi w tej części Azji przed kilkoma tysiącami lat, Aryjczycy zajmowali się hodowlą, pasterstwem, ale także częściowo rolnictwem, o czym świadczą istniejące w języku praindoeuropejskim wyrazy na określenie narzędzi rolniczych, zboża itp. W stepach Azji centralnej, jak ustalono, mniej więcej co 660 lat następują wielkie susze, trwające całymi latami, przy czym zauważono, że przeważnie zachodziła zgodność czasowa między tymi kataklizmami a wielkimi przemieszczeniami ludów stepowych i ich wędrówkami w inne rejony. Z tych zapewne powodów co kilkaset lat część plemion Aryjskich opuszczała Azję centralną i podejmowała wędrówki na zachód i południe. Najwcześniej z Azji centralnej wyszły plemiona, które dotarły ok. 3000 r. pne. na obszary nadczarnomorskie i stworzyły tu kulturę zwaną jamową. Około r. 2200 pne. plemiona te ruszyły dalej, opanowując obszary po Ren, Skandynawię i Półwysep Bałkański, a ok. r. 2000 podbiły Italię. W tym samym czasie Aryjski lud Hetytów przechodzi z Azji centralnej do Azji Mniejszej, gdzie zakłada w środkowej i zachodniej jej części silne państwo Hatti ze stolicą Hatusas. Około 1700 r. pne. fala wojowniczych pasterskich plemion Aryjskich uderza na Grecję. Około 1500 r. pne. inne plemiona aryjskie kierują się z Azji centralnej na południe, przechodzą góry Hindukusz i podbijają północne Indie. Było to plemię Ariów, które podporządkowało sobie miejscowych Drawinów. Trzysta lat później następne plemiona Aryjskie wkraczają do Azji Mniejszej i rozbijają po kolei państwo Hetytów. Ariowie zapuszczają się aż do Egiptu, o czym świadczy znalezienie w tamtejszych wykopaliskach Aryjskiego rydwanu bojowego z r. 1400 pne. W VIII w. pne. Ariowie tworzą w północno- wschodnim Iranie państwo medyjskie. W r. 650 pne. podbijają Armenię. W r. 550 pne. tworzą potężne państwo perskie. W wieku VII- III pne. trwa ekspansja Aryjskich Scytów i Sarmatów, którzy przesuwają się z Azji centralnej na stepy nadkaspijskie i nadczarnomorskie. We wschodniej części centralnej Azji, w położonym za górami Turkiestanie Wschodim ok. II w. pne. silne państwo stworzyli Tocharowie. Przetrwało ono do V w. ne. Słowianie przypuszczalnie na przełomie III i II w. pne. opuścili swoje siedziby na pograniczu kazachstańsko- syberyjskim, przekroczyli Ural i zajęli kraj położony między tymi górami a środkową Wołgą wypierając stąd ugrofińskie plemiona kultury ananińskiej. Na przestrzeni czterech tysięcy lat, jakie minęły od opuszczenia przez pierwsze plemiona Aryjskie prawdopodobnie centralnej Azji, ludy Aryjskie opanowały w drodze ekspansji całą Europę i południowo- zachodnią Azję.

Dokonywane chińskimi rekoma odkrycia białych i jasnowłosych, rosłych mumi na terenie Sinziangu (Turkiestanu Wschodniego). Daje to kolejne świadectwo o kolebce Aryjczyków, własnie tam. Chinskie źródła pisane zachowane mimo wszystko lepiej od tych z Europy, wspominaja o takich ludach, a nawet o tzw. białych Kirgizach (plemieniu które wywędrowało z Sinziangu na Wschód).

Pochodzenie Indoeuropejczyków to jednak kwestia sporna. Inni historycy twierdzą jednak że nadczarnomoskie stepy były ich ojczyzną, to znaczy tutaj wykształcili sie jako lud. Dodatkowo przodkowie praindoeuropejczyków zapewne przybyli z Europy, i to pewnie z jej północnej części stąd podobieństwo genetyczne. Badania genetyczne wykazują, ze w Europie występują dwa bardzo podobne markery genetyczne R1a i R1b. R1b najczęściej występuje wśród Basków, byłby więc charakterystyczny dla europejskiej ludnosci przedindoeuropejskiej, R1a najczęściej występuje we wschodniej Europie, występuje w Indiach (im bardziej na pólnoc tym go więcej i im wyższa kasta tym go wiecej), istnieją więc podstawy do przypuszczeń, że R1a to mutacja genu R1b, która zaszła gdzieś na stepach u praindoeuropejczyków i rozprzestrzeniła sie z nimi, obejmując wraz z najazdem Ariów Indie.

Jeśli chodzi o pochodzenie Indoeuropejczyków to dość szczegółowo opisał to prof. antropologii z Harvardu Carleton Coon:
Następnym ruchem migracyjnym była ekspansja ludów kręgu kultur naddunajskich które wykształciły się w VI tys. pne. wykazywały one powiązania kulturowe jak też antropologiczne z ludnością Anatolii jak również Ukrainy, płd. Rosji a nawet zach. Turkiestanu (Anau). W poł. V tys. pne. utworzyły one kulturę ceramiki wstęgowej rytej, której przedstawiciele zasiedlili znaczne obszary Środkowej Europy w tym również i Polski. Należały w dużej części do typu zwanego przez Coona Danubian i zaliczanego do jednego z dwóch tzw. typów proto-nordyckich. Drugim typem proto-nordyckim był Corded albo Battle-Axe (Coon), związany był on z kręgiem kultury ceramiki sznurowej (od poł. III tys. pne.), a szczególnie należącej do niej kultury toporów bojowych. Przypominał wczesny typ irano-afgański z rejonu Wyżyny Irańskiej, Afganistanu i płd. Azji Centralnej i mógł mieć z nim wspólne źródło w dalekiej przeszłości. Typ ten według Coona emigrował ze swej pierwotnej ojczyzny w kilku kierunkach, część przeniosła się w rejon dzisiejszej płd. Rosji i częściowo Ukrainy, a dużo później napłynęła do środkowej Europy jako przedstawiciele kultury ceramiki sznurowej. Inna część osiedliła się na stepach wschodniej Azji Centralnej, chińskiego Turkiestanu, płd. Syberii i zach. Mongolii. Obie te grupy były w swej początkowej fazie prymitywnymi rolnikami i dopiero w nowym stepowym środowisku zaczęły przechodzić do pasterstwa, z czym wiązało się udomowienie konia. Ludność ta mówiła językiem proto-ałtajskim, który został przejęty wraz z gospodarką pasterską przez ludy należące do odmiany żółtej (mongoloidalnej).
Powróćmy teraz do genezy Indoeuropejczyków. Zarówno typ Corded jak i Danubian zaliczane są nadal do rasy śródziemnomorskiej i różniły się od jej pozostałych typów przede wszystkim jaśniejszą pigmentacją. Która wytworzyła się najprawdopodobniej w procesie depigmentacji tych pierwotnie brunetów i miała miejsce w chłodniejszym klimacie Europy Środkowo-Wschodniej i stepów azjatyckich. Choć niewykluczone, że od początku przejawiali większą niż inne typy śródziemnomorskie skłonność do jasnych odcieni. Albo wchłonęli jakieś miejscowe, nieznane nam, jasne typy. Z ludów składających się na te dwa typy rasowe powstali najprawdopodobniej Indoeuropejczycy. Przez zmieszanie się części typu Danubian, najprawdopodobniej tego który zamieszkiwał stepowy rejon nadczarnomorski, z przybyłym ze wschodu typem Corded kultury ceramiki sznurowej (pierwsza fala ludów Corded pojawiła się w płn. Europie i Skandynawii około 2500 lat pne. Zapewne nie mówiła jeszcze językiem indoeuropejskim. To samo tyczy się pochodzącego od niej odłamu który zmieszany z typem dynarskim i Borreby osiedlił się we wczesnej epoce brązu na Wyspach Brytyjskich) Język proto-indoeuropejski pochodzi w większej części od elementu Danubian. Stąd zbieżności z dawnymi językami Bliskiego Wschodu, Kaukazu i Anatolii w słownictwie dotyczącym rolnictwa jak i nazw dla miedzi i złota. Od elemtu Corded pochodzi między innymi słownictwo związane z hodowlą konia, wykazujące konotacje z ałtajską rodziną językową. Sam język, jak i większość słów wykształciło się już w środkowo-wschodniej Europie. Za tą lokalizacją przemawiają podobieństwa z językami ludów proto-ugrofińskich, z których zresztą znaczna część (szczególnie ta sąsiadująca od północy z pasem stepowym płd. Rosji i Powołża) wykazywała cechy typu Danubian. W początkowym okresie swej ekspansji (przełom III i II tys. pne.) Indoeuropejczycy przejawiali jeszcze cechy rasowe obydwu wspomnianych typów (np. pierwsi Grecy byli generalnie w typie Danubian ale ich arystokracja przejawiała niekiedy cechy Corded). Wytworzenie się z nich nowego, jednorodnego typu przebiegało przez całą epokę brązu na terenie Europy Środkowej. Być może z niewielkim udziałem typów górnopaleolitycznych . Powstał nowy typ antropologiczny który możemy już oddzielić od typów śródziemnomorskich i nazwać rasą nordycką. Występowała ona przede wszystkim w Europie Środkowej i Zachodniej. Zaś na stepie rozciągającym się od płd. Ukrainy po Ałtaj egzystowała jej odmiana różniąca się niższą czaszką i szerszą twarzą o wydatniejszej szczęce, związana z ludami irańskimi (Scytowie, Sarmaci).

Wśród Indoeuropejczyków, oprócz podobieństwa jezykowego i podobnych charakterem bóstw, da się też wyróżnic pewne podobieństwo kultur. Indoeuropejczycy dzieli rzeczywistość na trzy grupy. Pierwsza grupa to magia i niebo, druga grupa to wojny i podboje, trzecia z nich to życie, urodzaj i rozmnażanie. Podział ten wpłynąl prawdopodbnie na uksztaltowanie się spoleczeństw indoeuropejskich, jest on widoczny i w Indiach i nawet w średniowiecznej Europie. Prawdopodobne najstarsze zapisane języki indoeuropejskie to języki anatolijskie. Po drugie oderwały się one od praindoeuropejskiego wyraźnie wcześniej niż inne i kontynuują pewne stare cechy, które u reszty uległy zmianie. Aryjczycy pierwsi zaczęli używać toporów i dosiadali koni. Znacznie usprawnili rolnictwo. Niektórzy twierdzą, że sprowadzili na tereny Europy kozy z Azji. Czy przywędrowali tu z Azji, czy pochodzili z Europy Wschodniej, pewnym jest, że rozpowszechnili oni znak swastyki - symbol słońca. Jest to mocny argument na to, że Swastyka jest symbolem, wywodzącym się właśnie od plemion aryjskich. Tam gdzie dotarli, tam przynieśli ze sobą swój znak. Tam gdzie nie dotarli, przyniosła go religia, jak np. buddyzm rozpowszechnił swastykę w Chinach, Japonii i Korei.

Religia Aryjczyków.
Religię ludów aryjskich, trudno dziś jednoznacznie określić. Jej elementy odnaleźć można we wspólnych cechach religii słowiańskiej, germańskiej, indyjskiej, celtyckiej, greckiej, czy rzymskiej. Była ona, jak u Indów, czy Rzymian kultem światła - słońca i sił natury. Rozróżniano także, jak u wyznawców Zoroastra, bogów dobrych i złych (Bozy i Biesy, por. Ameszaspenty i Dewy).

Podobieństwem jest to, że ci sami Bogowie, lecz pod innymi nazwami, w Grecji, Rzymie, Niemczech, Polsce, są nam tak samo bliscy jak Bogowie (anioły) Celtów czy Indoariów. Kultura duchowa Indoariów jest stosunkowo dobrze zachowana, więc jest nam Polakom szczególnie bliska, a naszym sercom droga i stąd bardzo dla nas atrakcyjna. Wszak ponad tysiąc lat temu, na naszej ziemi czczony był Śiwa, czczony był Świętowid - postać Stwórcy (Brahma) o czterech twarzach.

Aryjczycy to również wojownicy, więc we wszystkich wyżej wymienionych kulturach znajdziemy Boga Wojny. W religiach tych odnajdziemy też Boga władającego piorunami (Zeus, Thor, Perun), co też charakteryzuje religię aryjską. Hara Śiwa oznacza łaskę i przychylność spływającą z najwyższych gór niby rzeka błogosławieństw i dobrodziejstw. Słowo Śiwa (Śiwa) należy do najstarszych imion Boga. Śiwa jest Panem wszystkich Indoeuropejczyków. To najstarsze z zachowanych imion Boga, które uformowało nie tylko kulturę indoeuropejską lecz także starą kulturę drawidyjską (tamilską) aż po Wyspy Wielkanocne, które też do niej należą. Postać Jogina Śiwy (Shiva) widnieje na najstarszych indyjskich wykopaliskach archeologicznych. Podobne wizerunki znajduje się chociażby w Irlandii która należy do kręgu Celtów, których kapłani, niczym indyjscy brahmani chodzili w długich białych szatach.

Podstawy o rzekomej wyższości rasy aryjskiej
Termin Aryjczycy pochodzi z sanskrytu, od słowa "arya", co oznacza szlachetny. W XIX w. powstało pojęcie rasy aryjskiej, wylansowane przez J.A. de Gobineau, propagowane następnie przez jego zwolennika H.S. Chamberlaina. Głosili oni, iż wszelki postęp ludzkości jest dziełem reprezentantów tej rasy.
Na tle osiągnięć cywilizacyjnych Aryjczyków zrodziły się poglądy o wyższości rasowej ludów Aryjskich nad wszystkimi innymi ludami. J. Gobineau francuski orientalista i pisarz odrzucał mieszanie ras i podnosił kulturalne oraz cywilizacyjne znaczenie najszlachetniejszej według niego rasy Aryjskiej. Osiadły w Niemczech Anglik H.Chamberlain przypisywał utworzenie współczesnej cywilizacji działalności Greków, Rzymian i Teutonów. Tym ostatnim mianem nazywał Germanów, Celtów i Słowian zachodnich. Najwartościowsza jego zdaniem jest rasa Teutońska, w najczystszej formie zachowana w Niemczech, będąca twórcą najwyższej kultury.

Odłam Indoirański
Ariowie indoirańscy wyodrębnili się z indoeuropejskiej rodziny językowej prawdopodobnie około połowy III tysiąclecia pne. a ich pierwotnym terytorium był obszar dzisiejszego Kazachstanu. Ariowie prowadzili półkoczowniczy tryb życia, a źródłem ich przewagi militarnej był udomowiony przez nich koń, którego zaprzęgali do rydwanów. Ich społeczeństwo dzieliło się na trzy klasy - kapłanów, wojowników i wytwórców, odpowiadające późniejszym hinduskim braminom, kszatrijom i wajśjom. Obecność klasy kapłanów wiąże się z silnie zrytualizowanym charakterem ich religii, która opierała się na składaniu krwawych ofiar i sprawowaniu obrzędów związanych z kultem świętego napoju Homy (indyjskiej Somy). Wierzyli oni także w życie pozagrobowe i czcili rozbudowany panteon bóstw.

W trakcie wędrówki Aryjczyków wyodrębniły się dwie grupy - irańska, która przybyła do dzisiejszego Iranu, i indyjska, która powędrowała do Indii. W okresie od XIX do XIV wieku p.n.e. rozprzestrzenili się na terenie doliny Indusu, wypierając z niej inne ludy - prawdopodobnie Drawidów. W późniejszym okresie zasiedlili cały Półwysep Indyjski, dziś są uważani za przodków większości Indusów.

Już z XVIII w. pne. posiadamy źródła mówiące o kontaktach Ariów z Hurytami, z którymi następnie przemieszali się i wspólnie utworzyli państwo Mitanni. Część Ariów, która nie pozostała w północnej Mezopotamii wyruszyła na tereny dzisiejszego Azerbejdżanu (ok. 1300 pne.) - byli to poprzednicy Medów. Od nich oddzieliła się grupa podążająca na południe zachodniego Iranu - byli to protoplaści Persów. Ariowie wyparli lub zdominowali poprzedzającą ich ludność i zajęli jej miejsce.

Typ nordycki.
Pisząc o Aryjczykach, nie sposób nie wspomnieć o typie nordyckim. Wszak wiele osób myli te pojęcia ze sobą. Na pewno interesującym i bogatym tematem jest mitologia nordycka. Według typologii rasowej typ nordycki charakteryzuje się wysokim wzrostem, smukłą budową ciała, cienkimi kośćmi, wydłużoną, dolichocefaliczną głową, długimi nogami przy stosunkowo krótkim tułowiu, wąskimi ramionami, pociągłą twarzą, nosem prostym lub falistym średniodługim, jasnymi włosami - u dorosłych osób od złotych po średniobrązowe, najczęściej jednak w barwie ciemny blond. Jasnymi oczami (szare, zielone lub niebieskie). Brak w typie nordyckim włosów rudych - kolor ten jest charakterystyczny dla typów paleolitycznych przedindoeuropejskich. Typ nordycki jest charakterystyczny dla wszystkich ludów indoeuropejskich od Traków przez Germanów po Słowian.

Obecnie unika się używania nazwy Aryjczycy w imię źle rozumianej tzw. poprawności politycznej. Niestety rasizm i nietolerancja bardzo wiele złego wyrządziły antropologii i hamują jej dalszy rozwój. Mówienie o tym, dlaczego ktos ma wlosy czarne albo rude staje się po woli zabronione, niepoprawne politycznie - co za bzdury. Powstają paradoksy jak np. lekarze i genetycy, którzy boją się mówić, że jedne leki działają lepiej na czarnych a inne na białych, bo nasza fizjonomia dostosowana jest do innego klimatu i jest to już przystosowanie genetyczne. Smutną prawdą jest niestety to, że rasy białej z wieku na wiek jest coraz mniej na świecie. Jeśli się nie mylę, stanowimy obecnie ok. 8 procent ludności całegoświata.

Do ciekawostek można zaliczyć to, że nazwa państwa Iran wiąże się z krainą Ariów. W 1935 Reza Szah Pahlawi prosi o używanie nazwy Iran zamiast Persja. Iran oznacza "kraj Ariów". Miał ku temu historyczne podstawy. Persja, czyli Pars to nazwa tylko jednej z prowincji obecnego Iranu. Dariusz Wielki w V w. p.n.e. tytułował się "Aryjczykiem, potomkiem Aryjczyków".

Mylne jest równoznaczne używanie słowa Rumun i Cygan równoznacznie. Rumuni to biały naród aryjski, natomiast ogromna ilość zamieszkałych u nich Cyganów oraz mieszanie się z plemionami tureckimi, które od wieków najeżdżały te ziemie, wyrobiły pejoratywne określenie "rumun".

Co ciekawe część plemion cygańskich również pochodzi od szczepu indoeuropejskiego z odłamu indoirańskiego. Cyganie pochodzą z Indii, nie są biali, gdyż tak jak Hindusi są potomkami białych Aryjczyków i ciemnoskórych, przedaryjskich mieszkańców Półwyspu Indyjskiego.





Fragmenty tekstu pochodzą m. in. z:
Zarys zmian antropologicznych w populacjach europejskich na przestrzeni dziejów
Wikipedia.org
historycy.org - Indoeuropejczycy

Wstecz