Hetyckie Symbole Słońca

Hetyci to aryjski lud o którym wspomina Biblia. Posługiwali się oni językiem hetyckim, należącym do grupy indoeuropejskiej. Około XVII wieku pne. stworzyli potężne państwo ze stolicą w Hattusa, dzisiejsze Bogazkale, w Anatolii. Hetyci słynęli z potężnej jak na owe czasy armii, wyposażonej w broń żelazną, zbroje oraz rydwany. W najlepszym swym okresie kontrolowali Anatolię, północną część Mezopotamii, Syrię oraz Palestynę. Królestwo Hetytów upadło około 1200 roku pne. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza.


Wojownicy hetyccy.

Hetyci przybyli na ziemie Anatolii ok. 2000 roku pne, docierając tam z obszarów położonych na północ od Kaukazu przez zachodnie przełęcze gór. Możliwe też, że przybyli ze swoich rdzennych obszarów przez Bałkany i cieśniny Bosfor albo Dardanele. Od połowy XVII wieku p.n.e. Labarna, nowy władca z Kussary, wzmocnił kamiennym murem teren, na którego skrawku istniała dawniejsza Hattusa. Władca zmienił imię na hatyckie Hattusilis i ogłosił odbudowaną Hattusę stolicą swojego państwa. Hattusilis I uważany jest za pierwszego króla państwa hetyckiego.


Płaskorzeźba króla Tudhaliyi IV w Yazilikaya pod Hattusą.

Ilość bogów hetyckich była niezmiernie duża a ich związki dość znacznie zagmatwane. W tekstach starohetyckich można odnaleźć wzmianki o tysiącu bogów Hatti zwłaszcza, że przyjmowali do swej religii także bóstwa podbijanych nacji. Jednak najważniejszym męskim bóstwem był jakże charakterystyczny dla religii aryjskiej bóg burzy i piorunów. W okresie hatyckim nosił nazwę Taru, w starohetyckim nazywany jest Tarhunem a w czasach wpływów huryckich, Teszubem. Władał chmurami, deszczem i piorunami a jednym z jego atrybutów była swastyka, związana z kultem solarnym. Najważniejszą boginią była partnerka władcy burz, bogini Tahattanuti, bogini - słońce z Arinny, później nazywana też Hebat. Jak więc widzimy kult Słońca był niezwykle silny u Hetytów. Wiąże się z tym liczne występowanie symboli solarnych.


Symbolika hetycka.

Najpopularniejsze to krzyż na wzór krzyża greckiego, krzyż w kole, czasem przedstawiany ze skrzydłami, oraz symbol szczęścia - swastyka. Ciekawostką jest natomiast, odnośnie religii, traktat odnaleziony w 1907 roku pne. w dawnej stolicy, zawarty między Khatti (Hetyci) i ich krewnymi sąsiadami Mitani (prawdopodobnie starożytni Medowie). Traktat pochodzi z 1400 roku pne. i użyte są w nim nazwy bóstw tożsame z indo aryjskimi bogami Wed.


Charakterystyczne dla Hetytów przedstawienie swastyki.

Krzyż grecki miał symbolizować świat, a dokładnie jego cztery strony, krzyż w kole to przedstawienie boga słońca, natomiast swastyka to boski symbol magiczny, mający zapewnić Hetytom powodzenie. Umieszczali oni krzyż łamany na tabliczkach i płaskorzeźbach. Był on niewątpliwie symbolem religijnym, o czym świadczą wykopaliska ze skalnego sanktuarium hetyckiego, Yazilikaya, 2 km od Bogazkale/Hattusa. Odnaleziono zarówno prawo oraz lewoskrętne swastyki, jednak czy ich interpretacja różniła się? Tego już się dzisiaj nie dowiemy. Badacze zajmujący się odkrywaniem pozostałości po państwie Hetetów zwracają uwagę na eksponowanie symbolu swastyki i jej związek z kultem ognia oraz Słońca. Pewne jest, że w owych czasach Hetyci słynęli z umieszczania tego symbolu na swoich sztandarach wojennych, odnosili kolejne zwycięstwa i jednocześnie zanosili znak Słońca do kolejnych krain.



Zobacz inne artykuły.

Wstecz